Rodzaje betonu

Podstawowe składniki betonu są mieszane w różnych proporcjach. W zależności od rodzaju zastosowanego kruszywa oraz sposobu produkcji otrzymuje się beton o różnej gęstości objętościowej.

Pod względem gęstości objętościowej betony dzielą się na:

• lekki – gęstość od 800 do 2000 kg/m³
• zwykły – gęstość od 2000 do 2600 kg/m³
• ciężki – gęstość powyżej 2600 kg/m³

Cement – kruszywo – woda – domieszki chemiczne i dodatki

Wg. PN-EN 206-1 w zależności od klasy użytego cementu uzyskuje się wymaganą klasę betonu.

• Klasa cementu 32,5 klasa betonu C8/10 – C35/45
• Klasa cementu 42,5 klasa betonu C20/25 – C40/50
• Klasa cementu 52,5 klasa betonu C35/45 i wyższej.

Kruszywo stanowi ok 70 do 80 % całkowitej objętości betonu. “Polska Norma” dzieli kruszywa na:

• kruszywa naturalne
• kruszywa sztuczne
• kruszywa z recyklingu

Woda stosowana do wykonania mieszanki betonowej powinna być czysta, może być woda wodociągowa. Nie wolno używać wody zasolonej (np. morskiej), mineralnej, a także zanieczyszczonej.

Domieszki chemiczne pozwalają na otrzymanie betonu o wymaganych cechach. Nie powinno ich być więcej niż 5 % masy użytego cementu. Stosuje się cały szereg domieszek np. poprawiające plastyczność betonu, uszczelniające, do betonowania pod wodą i innych.

Stosowane są również dodatki mineralne modyfikujące właściwości betonu. Są to różnego rodzaju popioły. Ponieważ są to bardzo drobne elementy, to wypełniając przestrzenie między ziarnami cementu powodują uszczelnienie struktury betonu.

Oznaczenia betonu

Nowe oznaczenia betonu po wejściu naszego kraju do Unii Europejskiej reguluje norma PN EN 206-1:2003. Norma ta w zależności od gwarantowanej wytrzymałości na ściskanie określa klasę betonu. Symbolem “C” oznaczono betony ciężkie i zwykłe, natomiast betony lekkie mają oznaczenia “LC”. Po oznaczeniach literowych następują oznaczenia cyfrowe – pierwsza liczba wytrzymałość betonu oznaczoną na próbkach walcowych, druga wytrzymałość betonu na próbkach sześciennych.

Przykłady oznaczenia:

Przykłady oznaczeń betonu wg. poprzedniej normy i odpowiedniki aktualne wg PN EN 206-1:2003:

• B10 - aktualnie C8/10
• B15 - aktualnie C12/15
• B20 - aktualnie C16/20
• B25 - aktualnie C20/25
• B30 - aktualnie C25/30

Należy nadmienić, że używanie starych oznaczeń jest nieprawidłowe, a także niezgodne z obowiązującym stanem prawnym.

Wytwarzanie betonu

Beton wytwarza się w betoniarniach, w których produkcja odbywa się na dużą skalę. Transport na budowę odbywa się w specjalnymi samochodami – betonomieszarkami. Pojazd taki wyposażony jest w obrotowy zbiornik do przewozu betonu.

Do wytworzenia niewielkiej ilości betonu na budowie, używa się betoniarek. Składniki mieszanki betonowej można odmierzać stosując metodę objętościową, wagową lub wagowo - objętościową. Ze względu na dokładność dozowania najlepsza jest metoda wagowa.

Dozowanie składników mieszanki odbywa się w dowolnej kolejności, jednak cement nie może być pierwszy, ponieważ przykleja się do ścianek bębna betoniarki, a wtedy jest trudny do wymieszania. Najlepiej najpierw wlać wodę, następnie wsypać cement, a potem pozostałe składniki mieszanki. Mieszanie odbywa się do uzyskania jednolitej masy betonowej średnio ok. 5 minut.

Do przygotowania mieszanki betonowej można posługiwać się specjalnymi tablicami i normami, na podstawie których dobiera się ilość poszczególnych składników mieszanki o objętości 1m³.

Do budowy domu jednorodzinnego najczęściej stosuje się chudy beton np. klasy C8/10, a do wykonania elementów konstrukcji betony klas C12/15 oraz C16/20.